Anlaşmalı boşanma protokolü hakkında merak ettiklerinizi bu yazımızda bulabilirsiniz. Sorularınızı, yorumlar bölümünden iletebilirsiniz. Hukuki desteğe ihtiyaç duyduğunuzda bizlere ulaşabilirsiniz.
Anlaşmalı Boşanma Protokolü Nedir?
Anlaşmalı boşanma protokolü, evlilik birliğini karşılıklı uzlaşma ile bitirmek isteyen eşlerin, boşanmanın getireceği tüm hukuki sonuçları önceden karara bağladıkları yazılı bir sözleşmedir. Bu protokol, boşanma sürecinin sürecin tek celsede ve tarafların kendi belirlediği şartlarla sonuçlanmasına imkan sağlar.
Anlaşmalı boşanma protokolünde eşler; çocukların velayeti, çocuk ile geçirilecek zaman dilimleri, çocuk nafakası, yoksulluk nafakası, tazminat talepleri, ortak malları varsa bunların paylaşımı konularında ayrıntılı düzenleme yapabilirler. Özellikle çocukların hangi ebeveynle yaşayacağı, diğer tarafın çocukla hangi günlerde görüşeceği ve bakım masraflarının nasıl karşılanacağı gibi konular bu protokolün çekirdeğini oluşturur.
Anlaşmalı boşanma protokolü hazırlamadan önce anlaşmalı boşanma şartları gerçekleşmelidir. Buna göre evliliğin en az bir yıl sürmüş olması ve tarafların duruşmada hâkim huzurunda bu iradelerini bizzat bildirmeleri gerekir. Hâkim, tarafların ve özellikle çocukların menfaatlerini gözeterek sözleşmeyi uygun bulup onayladığında protokol boşanma kararının bir parçası haline gelir ve taraflar için kesin bir bağlayıcılık kazanır. Kısacası anlaşmalı boşanma protokolü, ayrılık sonrasında doğabilecek hukuki belirsizlikleri ve yeni uyuşmazlıkları baştan önleyen güvenli bir köprü niteliğindedir.
Anlaşmalı Boşanma Protokolü Nasıl Hazırlanır?
Anlaşmalı boşanma protokolü hazırlanırken ilk adım, eşlerin boşanmanın tüm sonuçları üzerinde samimi ve eksiksiz bir şekilde müzakere ederek ortak bir paydada buluşmasıdır. Taraflar; yoksulluk nafakası, maddi ve manevi tazminat, müşterek malların devri ile varsa çocukların velayeti, görüşme günleri ve iştirak nafakası gibi her başlığı tek tek ele almalıdır. Masada konuşulmamış veya üstü kapalı bırakılmış tek bir konunun kalmaması, ileride doğabilecek yeni uyuşmazlıkların önüne geçer.
Protokol kaleme alınırken en çok dikkat edilmesi gereken husus, kullanılan ifadelerin son derece açık, net ve icra edilebilir nitelikte olmasıdır. Muğlak, yoruma açık ya da şarta bağlı cümleler mahkeme aşamasında veya sonrasında ciddi tıkanıklıklara yol açabilir. Örneğin bir taşınmaz devredilecekse tapu bilgileri eksiksiz yazılmalı, nafaka ödenecekse tutarı ve yıllık artış oranı tereddüde yer bırakmayacak biçimde belirlenmelidir. Ayrıca çocukların üstün yararı gözetilmeli; kişisel ilişki günleri belirsiz saat aralıkları yerine kesin takvimle düzenlenmelidir.
Hazırlanan protokol, her iki tarafça ıslak imza altına alınarak anlaşmalı boşanma dava dilekçesi ekinde aile mahkemesine sunulur. Duruşma günü eşlerin bizzat mahkemede hazır bulunup, hâkim önünde protokoldeki şartları hiçbir baskı altında kalmadan kabul ettiklerini sözlü olarak beyan etmeleriyle ilk aşama tamamlanır. Bundan sonraki süreçte boşanma kararının kesinleşmesi için gerekenlerin yapılması gerekir.
Avukat Yaşar Öksüz’ün Milliyet’te yayınlanan yazılarını buradan okuyabilirsiniz.
Anlaşmalı Boşanma Protokolü Ortak Velayet
Ülkemizin taraf olduğu uluslararası sözleşmeler ve Yargıtay’ın yerleşik içtihatları doğrultusunda ortak velayet hükümlerinin kamu düzenine aykırı olmadığı kabul edilmiştir. Bu sayede anne ve baba, evlilik sona erse dahi çocuklarının yetiştirilmesi, eğitimi ve geleceğiyle ilgili tüm kararları eşit hak ve sorumluluklarla birlikte almaya devam edebilir.
Anlaşmalı boşanma protokolüne ortak velayet maddesinin konulabilmesi için iki temel şart aranır. İlki, her iki ebeveynin de ortak velayet konusunda tam ve tereddütsüz bir mutabakata varmış olmasıdır. İkincisi ve en önemlisi ise bu düzenlemenin çocuğun üstün yararına uygun düşmesidir. Eşler arasında çocuğun bakımında iletişim ve iş birliği kurulamayacak bir çatışma ortamı varsa veya bu durum çocuğun fiziksel ve psikolojik gelişimini zedeleyecekse hâkim ortak velayeti onaylamayabilir.
Protokolde ortak velayet düzenlenirken, ileride karmaşa yaşanmaması adına çocuğun fiilen kimin yanında kalacağı, masrafların nasıl paylaşılacağı ve diğer ebeveynle geçireceği zaman dilimleri gibi pratik ayrıntıların çok net yazılması gerekir. Hâkim onayladığı takdirde taraflar, evlilik birliği içindeymiş gibi çocuklarının geleceğini birlikte inşa etmeyi sürdürürler.
Anlaşmalı Boşanma Protokolü Mal Paylaşımı
Anlaşmalı boşanma protokolünün en kritik ve en çok uyuşmazlık doğuran başlıklarından biri mal paylaşımıdır. Eşler, evlilik birliği boyunca edindikleri gayrimenkuller, araçlar, banka hesapları, şirket hisseleri ve hatta ziynet eşyalarının kime kalacağını veya nasıl paylaştırılacağını bu protokolde serbestçe belirleyebilirler. Kanunun öngördüğü yasal mal rejimi kurallarından farklı olarak taraflar diledikleri oran ve paylaşım biçimi üzerinde uzlaşma özgürlüğüne sahiptir.
Protokolde mal paylaşımı düzenlenirken eşyaların ve hakların tek tek, somut biçimde tanımlanması şarttır. Örneğin bir evin veya arabanın diğer eşe devredileceği kararlaştırılmışsa tapu veya ruhsat bilgileri, devrin masraflarının kim tarafından karşılanacağı ve bu devrin en geç ne zamana kadar yapılacağı açık bir takvime bağlanmalıdır. Belirsiz veya yoruma açık bırakılan maddeler, boşanma kararı kesinleştikten sonra icra dairelerinde ya da tapu müdürlüklerinde ciddi tıkanıklıklara yol açabilir.
Anlaşmalı boşanma protokolünde eşlerin, birbirlerinden değer artış payı veya artık değere katılma alacağı adı altında hiçbir hak ve alacak taleplerinin kalmadığını açıkça belirtmeleri de gerekir. Eğer mal paylaşımı konusu protokole hiç dahil edilmez veya üstü kapalı geçilirse, boşanma kesinleştikten sonra tarafların birbirine karşı yeni bir mal rejimi tasfiyesi davası açma hakkı saklı kalır. Bu nedenle protokol, gelecekteki olası davaların önünü tamamen kesecek kesinlikte düzenlenmelidir. Bu süreçlerin yönetilmesinde boşanma avukatı desteği alınmasında menfaat bulunmaktadır.
